I eto, jos jedan izborni dan. Cetiri kandidata. Cetiri price. I tri lazna alibija crnogorskih gradjana od straha od promjena.

STRAH OD OSPORAVANJA REZULTATA REFERENDUMA

…koji je prevashodno vezan za kandidata SNS. Mandic je potpuno nebitan lik, kojeg ne zanima preuzimanje vlasti, jer ne bi znao sto da cini sa tim. A i kad bi nekim slucajem preuzeo, vidio bi koliko je tesko ostvarivati opoziciona obecanja (sto je klasicno politicko pravilo koje void pacifikaciji novopecenih vlastodrzaca – pa sto su vise obecavali, veci je jaz izmedju obecanja I realno ostvarivog – te takve grupacije na sljedecim izborima, ako se razbiju kontrolni mehanizmi – uglavnom nestaju)...

Ali me zaista zanima - sto bi to cak i Mandic mogao da napravi od Crne Gore, a da moze da se mjeri onim sto je DPS ucinio od CG. Ili cak sto DPS vec nije uradio od CG?
Da je povede u rat? Da od nje napravi retrogradnu tvrdjavu srpskog sovinizima? Da u njoj ostvari saveznistvo predratnih DB ubica, organizovanog kriminala i policije i to sve na racun drzave, da od CG napravi regionalnu praonicu novca? Eto zivo me zanima...

Jer mislim da nema tog grijeha prema humanosti, a da ga DPS nije Crnoj Gori ucinio - pa opet im se sve prasta na izborima. A gotovo da u danasnjem DPS vrhu nema osobe koja tu nije od pocetka i prosla kroz svaku njihovu fazu...
I posmatrati Filipa kao nekog izolovanog igraca u tom sistemu - je daleko od ispravnog. Jer on je samo jos jedan od onih "nasminkanih" spoljasnjih iskaza tog sistema, koji je surovo uvezan u cvorisnoj tacki ratnog profita, opranog novca, privatizovanog drustvenog vlasnistva, medija, kriminala i stranih igraca...

A sto se tice eventualnog uticaja Mandica na okretanje unazad nekih procesa, tj. preispitivanja Nezavismosti… To je politicka retorika na kojoj on mobilize svoje glasace I vrlo je svjestan da za to on tesko moze imati podrsku u gradjanstvu.

PzP- OD ZEMUNSKOG KLANA DO PROTIVNIKA CRNOGORSKE NEZAVISNOSTI

Da. Cuvena prica o sponama Medojevica I Zemunskog klana. Te cuvene kolumne u listu Identitet (koje vjerovatno niko nije citao u CG) su sisle toliko u narod da nema kafanskog aktiviste od Pluzina do Ulcinja – a da ne iskazuje svoju gradjansku kriticku ostricu spocitavanjem Medojevicu da je saradjivao sa kletim Zemuncima. Naravno, svaki gradjansko nastrojeni aktivita ce potpuno prenebregnuti cinjenicu da glavni snabdijevac narkotika Zemunaca – stanoviti bizmismen iz Rozaja – je tik do DPS struktura. Da su ljudi koji su proizli iz miljea koji je stvarao sve nase Zemunske klanove – do dana danasnjeg ugledni bizmismeni po cijeloj Crnoj Gori…

Zamjera se Medojevicu ponasanje oko referenduma? Slazem se. Politicka greska. Ali to pominjati, a uzimati za normalno covjeka koji je bio ministar u ratnim vladam Mila Djukanovica? Covjeka koji je sa osmijehom cutao na stvaranje rezima odgovornog za najsramnije stranice crnogorske istorije, od agresije na Dubrovnik, hapsenja bosnjackih izbjeglica, privatizacije drzavnih institucija i transformacije drustvenog vlasnistva u privatno par osoba?

Da jedan Svetozar Marovic, tvorac Rata za Mir – danas ima moralno pravo da bilo kome spocitava da jeste ili nije za Crnu Goru? Svasta I ja pricam, moralno pravo… Nije ovdje problem u Marovicu, vec u ljudima koji prozivljavaju njegove misli.

Ali to je stara prica onog dijela SDPS birackog tijela koje sebe predstavlja nezavisnim. Oni satro bi glasali za nekog drugog - -ali ga nema. Ponekad podrzavaju one koji nikad ne mogu ugroziti DPS (Mitric I Hajdukovic), a ako se pojavi neko ko realno moze predstavljati opasnost za vlast – e onda se pocne sa vadjenjem gresaka iz naftalina. Naravno, potpuno se previdja – da ako bi se I djelic takve kriticke energije usmjerio ka vlasti – druga bi se ovdje pjesma pjevala.

SVI SU ISTI / APSTINENCIJA

Svi su losi. Nema idealnog? U politici nema idealnih. Relikt je nase autoritatizovane svijesti da u politicarima i vodjama trazimo svece koji imaju odgovore na sve. Nema. Ne ide to tako.
Ne glasati uopste? Shvatam da je mnogo ljudi izgubilo nadu da se u ovakvom drustvu ista moze promijeniti - te je stoga uputnije ne gajiti lazne nade...

Jer poznajem mnogo ljudi koji su sagoreli u zelji da promijene ovo drustvo pred divizijama ravnodusnih, uplasenih, neznavenih i utaljenih... Mnogo takvih koji su ili trsili, digli ruke od svega, pobjegli, utalili se ili pretvorili u ogorcene nihiliste.
Ali reci - NE IZLAZITE NA IZBORE? Sto cemo time postici? Nada, koliko god slabasna bila - postoji i treba pokusavati. U tim pokusajima mi naglasavamo razliku. A ta razlika je jedna od stvari koje me drze normalnim.

Mene ne zanima Medojevic - ali on jedini ima sansu da prekine vlast DPS - koja se ogleda apsolutnom kontrolom svakog segmenta naseg drustva; inaugurisuci podobnost kao kljucni kriterijum napredovanja - a ne kvalitet; drugim rijecima: gotovo je i nemoguce voditi normalan zivot, a da ne zavisis od vlasti na neki nacin. E to treba urusavati. Iz te perspektive, potpuno su mi nebitni kandidati, partije, NVO, mediji, slobodni strijelci i ko li sve vec ne. Sinergija pritisaka na vlast se mora jacati. Na svakom mogucem polju...

Promjene mogu donijeti sinergija opozicije, medija, NVO, gradjana... do onog momenta da se na izborima smijeni ovaj uzasno losi sistem. I kad se on smijeni - onda ce popucati kontrola koju on ima nad ama bas svakim segmentom drustva od sporta do ekonomije (pa ovdje se ne moze ni predstavnik na Euroviziji, ili Miss Zete ili reprezentativac zemlje u rukometu - ne moze izabrati a da se za to ne pita DPS). A kad ta kontrola pocne pucati (a po politickom pravilu, ona se tesko obnavlja), onda pojedinci mogu krojiti svoju sudbinu po mjeri svojih interesa, mogucnosti i potreba. E sad, neke je strah upravo od toga, pa kontaju da je mozda i bolje imati vlast koja sve odredjuje i za sve se pita - jer je lakse utaliti se u takvom sistemu nego rizikovati zivot u kojem sve zavisi od tebe samog...

Stoga, svaki glas koji ide ovom sistemu ili glas apstinencije - ja ne mogu razumjeti. Mozda i mogu u stvari, ali ne mogu opravdati.

Sto se mene tice, uvijek i stalno - glasacu protiv ovog sistema. Uopste me ne zanimaju price "ovaj ovakav, ovaj onakav". Vec me samo zanima jedna stvar - promjena. Ne zbog Meda, Srdje ili Andrije, vec zbog gradjana.

A svaka nova vlast, u poredjenju sa ovom - bice ranjivija za jedno bolno saznanje: gradjani imaju moc da je smijene i umiju da iskoriste tu moc...
A ko iole poznaje politicare, zna da im je to najveci kosmar.

Jer ovdje se ne glasa za bilo kojeg od tri kandidata opozicije, vec protiv kandidata vlasti. Kad uzmete taj listic i pogledate imena kandidata opozicije, pomislite koliko nisu dorasli vasem politickom idealu... samo pomislite na junake naseg doba koji opstaju upravo na tim iluzijama i nasoj svijesti podredjenoj vodjama.

Tek onda, kad ovu partiju posaljemo u opoziciju, kad pocne slabiti sistem kontrole naseg drustva - mozemo govoriti o pocetku promjena, jer sve do tada se svodi na formalno usvajanje zakona i neformalno njihovo prilagodjavanje interesima kartela.

Tek onda - svi kreativni potencijali naseg drustva se mogu razmahati i sluziti ili potrebama samog drustva ili interesima pojedinaca...

Španski gradjanski rat

Španski graðanski rat je naziv za oružani sukob koji se od 1936. do 1939. godine vodio u Španiji izmeðu demokratski izabrane republikanske vlade i razlièitih lijevih grupacija na jednoj, te desnièarskih nacionalistièkih pobunjenika na èelu s Fransiskom Frankom na drugoj strani. Pristalice republikanaca videle su Španski graðanski rat kao borbu izmeðu ''tiranije i demokratije'' ili ''fašizma i slobode'', a Fransisko Franko kao sukob izmeðu ''crvenih hordi'' komunizma i ''civilizacije'' odnosno tradicionalnih vrednosti Španije. Ovakve dihotomije predstavljaju pojednostavljivanja jer su obe strane imale raznovrsne i èesto suprotstavljajuæe ideologije unutar svojih redova. Meðu nacionalistima su se nalazili fašisti, karlisti i legitimni monarhisti, španski nacionalisti i veæina konzervativaca, a na republikanskoj strani stranke centra i levog centra, nacionalisti Baskije i Katalonije, socijalisti, komunisti, trockisti i anarhisti razlièitih ideologija, okupljenih u Narodnom frontu, èije su glavne partije bile:

UR (Republikanska unija - Unión Republicana), koja je crpjela glavnu podršku od obuèenih radnika i progresivnih biznismena.

IR (Izquierda Republicana - Republikanska levica), koju je vodio bivši premijer, Manuel Asanja. Glavnu podršku su davali obuèeni radnici, sitni biznismeni i službenici. Azanja je vodio Narodni front, i postao predsjednik Španije. IR je formirala okosnicu prve vlade nakon pobede Narodnog frontta, sa èlanovima UR-a i ERK-a. ERK - Republikanska levica Katalonije (Esquerra Republicana de Catalunya), katalonska frakcija Asanjinih republikanaca.

PSOE - Španska socijalistièka radnièka partija (Partido Socialista Obrero Español), koja se za vrijeme graðanskog rata podijelila na desno krilo pod Indalesiom Prietom i Huanom Negrinom, i desno krilo pod Largom Kabaljerom. Nakon pobjede Narodnog fronta, bila je druga po velièini partija u parlamentu, nakon CEDA; podržavala je Asanju i Kvariogu, ali nije aktivno uèestvovala dok nije poèeo graðanski rat. Glavnu podršku su joj davali gradski fizièki radnici.

PSUK (Ujedinjena socijalistièka partija Katalonije (Partit Socialista Unificat de Catalunya)): alijansa raznih socijalistièkih partija iz Katalonije, formirana 1936.

PKE (Komunistièka partija Španije (Partido Comunista de España)): pod voðstvom Hozea Dijaza u graðanskom ratu. Bila je minorna partija tokom ranih godina Republike, ali je poèela da dominira Narodnim frontom nakon što je Negrin postao premijer.

POUM - Radnièka partija marksistièkog ujedinjenja (Partido Obrero de Unificación Marxista), partija bivših trockista koju je 1935. formirao Andreu Nin.

Uzrok rata nalazi se u društvenim i politièkim previranjima koje su pogodile Španiju nakon proglašenja republike 1931. Tim previranjima je dala doprinos i velika svjetska ekonomska kriza, koja je radikalizovala veliki dio španske radnièke klase. S druge strane, pokušaji republikanskih vlada da nezadovoljstvo suzbiju reformama izazvali su reakciju meðu konzervativnim djelovima španskog društva, pogotovo meðu zemljoposjednicima, katolièkom crkvom i vojskom. Ti procesi eskalirali su u štrajkove, demonstracije, atentate i druge oblike politièkog nasilja za vreme vlade koalicije desnice i centra 1934-1936, koja je nakon izbora u februaru 1936. zamijenjena vladom Narodnog fronta, ujedinjene politièke stranke ljevice i centra. Nova vlada je teško sprovodila reforme i imala je velikih problema da održi mir, s obzirom da su u mnogim krajevima Španije anarhisti samoinicijativno preuzimali vlast nad fabrikama i javnim institucijama, a konzervativci su se reformama odupirali sprovodeæi vlastiti teror.

Sami rat je bio odluèen èinjenicom da su zapadnoevropske vlade usvojile politiku nemiješanja i od Lige Naroda insistirale na osnivanju Neintervencionistièkog Komiteta, koji je zabranio pomoæ svakoj od zaraæenih strana. Meðutim, Njemaèka, Italija i Portugal nisu prekinule slanje pomoæi, a Republikanci su poèeli dobijati pomoæ od SSSR i sve veæeg broja dobrovoljaca (Voluntarios de la Libertad), poznatih pod zajednièkim imenom Internacionalne brigade.  

Tokom1936 nacionalisti su zauzeli treæinu Španije, dok su republikanci držali industrijske zone, veæe gradove i prestonicu Madrid. Nakon osvajanja Toleda, nacionalisti su u oktobru krenuli ka Madridu, ali je ipak u novembru došlo do stabilizacije fronta, nakon èega Italija i Nemaèka priznaju Frankovu vladu. Tokom 1937 dolazi do sve aktivnijeg uèešæa njemaèkih snaga (bombardovanje Gernike), uz èiju pomoæ Frankove trupe su ovladale Asturijom i Baskijom, èime je kompletni sjever Španije pao pod kontrolu nacionalista.

U meðuvremenu i Vatikan priznaje Franka. Naredne godine, prodiranjem do Mediterana, nacionalisti su presjekli teritoriju pod kontrolom španske vlade na dva dijela, Vlada je pokušala da zatraži mir ali je Franko zahtijevao potpunu predaju tako da se rat nastavio. Nakon kratkotrajnog uspjeha u ofanzivi u dolini rijeke Ebro, Franko je uzvratio invazijom na Kataloniju, tokom èije odbrane su Internacionalne brigade uzele posljednje uèešæe u graðanskom ratu. Njihovo povlaèenje iz Španije u Francusku, gdje su odmah poslati u logore, dogodilo se prije pada Barselone. Franko je objavio kraj rata 1939. Nacionalisti su osvojili Kataloniju tokom prva dva mjeseca 1939. Francuska i Engleska vlada priznale su Frankov režim 27. februara[1]. Samo su Madrid i nekoliko drugih uporišta ostali pod vlašæu republikanaca. Profašistièke sile unutar Madrida osigurale su njegov pad pod okrilje nacionalista 28. marta. Narednog dana predala se i Valensija. Pobjeda je proglašena 1. aprila.

Drugi, a po istoriju radnièkog pokreta mnogo znaèajniji razlog pada Republike, ležao je u sukobu unutar Narodnog fronta. Naime, na poèetku samog rata, Narodni front je okupljao prilièno heterogene politièke subjekte, od republikanaca do anarhista. Neizbježni rivalitet ovih politièkih koncepata, koji je postojao u Evropi je ovdje takoðe došao do izražaja, ponekad prikrivenog opštom opasnošæu Frankovih nacionalista. Onog momenta kada je Vlada Španije krenula u eliminisanje tih rivaliteta, prvenstveno gušenjem uticajnih anarhistièkih sindikata i trockistièkog POUM-a (pod uticajem sve jaèe komunistièke partije) – Narodni front je prestao biti okvir koji je ujedinjavao sve razlièite pokrete pred zajednièkom opasnošæu. S tim u vezi, takoðe je bitna i uloga Komunistièke partije, pod direktnim uticajem SSSR, preko koje je Staljin pokušavao da uspostavi kontrolu nad Narodnim frontom. S tim u vezi, posebno je indikativno sa koliko su žestine uništeni španski savjeti, dominantno pod kontrolom anarhista – što je neprijatno podsjeæanje na gušenje njemaèkih savjeta od strane vlade Vajmarske republike, sastavljene od centra i socijaldemorkata, kao i lenjinistièko korišæenje radnièkih savjeta za delegitimisanje republikanskih institucija i njihovim konaènim obesmišljavanjem nakon uspostavljanja potpune kontrole nad državom. Borba koja se razvila izmeðu lenjinizma i savjeta u Rusiji ponovila se i u Španiji na mnogo širem i dubljem nivou; sa španskim savjetima, revolucionarni pokret, koji je bio poražen od strane socijaldemokratije i boljševizma, ponovo se pojavio.

Španski graðanski rat je pokazao ono što æe se dešavati u Evropi nekoliko godina kasnije, kada æe se s jedne strane naæi snage radikalne desnice, a s druge ujedinjene liberalne demokrate sa kompletnim spektrom ljevice. Ponašanje demokratske Evrope prema legalnoj španskoj vladi, ukazaæe na one iste obrasce ponašanja prema sve jaèem nacizmu: politika trulih kompromisa, zarad održavanja krhkog mira, od kojeg æe jedino imati koristi nacisti. Takoðe, primjer Španskog granðanskog rata ukazuje da u tom periodu liberalno demokratske vlade Evrope u tom periodu i dalje vide komunizam kao mnogo veæu opasnost negoli reakcionarni nacionalizam. Tu grešku æe platiti u nadolazeæim godinama

Socijaldemokratija izmeðu dva svjetska rata

Pored opšteg razvoja, socijalistièke ili socijaldemokratske partije u raznim evropskim zemljama nastavile su da se razvijaju veoma razlièito. U Velikoj Britaniji, na primjer, Laburistièka partija je bila manje-više izdanak postojeæeg pokreta privrede. Sindikati koji su osnovali Laburistièku partiju u namjeri da obezbjedi da interesi njihovih èlanova budu zastupljeni na politièkom nivou, nastavili su da vrše znaèajan uticaj u okviru laburistièke partije.

U drugim zemljama, socijalistièke partije su se razvile prije sindikalnog pokreta, ili su se razvijale manje više nezavisno od njega. Tek kasnije su se razvile bliže veze. U južnoj Evropi, socijalizam je jako teško sticao uporište, suoèavajuæi se sa surovošæu nadmetanja ekstremne ljevice ili anarhizma ili komunizma u mnogim sluèajevima. Poreðenja radi, socijaldemokrati su poèeli da preuzimaju vlast i odgovornost u veæini sjevernoevropskih zemalja (Velika Britanija i Njemaèka, na primjer) ubrzo poslije Prvog svjetskog rata. Švedski socijaldemokrati su bili angažovani u nekoliko vlada prije nego što su došli na vlast dugoroèno od 1932. do 1976.

U istoènoj Evropi, situacija je bila naravno, mnogo drugaèija. Socijaldemokratske partije su bile aktivne u periodu izmeðu ratova i uèestvovale su u vladama u nekim zemljama (npr. Èehoslovaèka), ali zbog nadolazeæeg Drugog svjetskog rata, nije bilo više mjesta za socijaldemokratiju pored komunistièkih partija kontrolisanih od

strane Moskve. Socijalistièke partije su bile ili zabranjene ili prisiljene da se integrišu sa zvaniènim komunistièkim partijama. Tek poslije kolapsa komunistièkog sistema, socijaldemokratija je dobila mjesto u nacionalnoj politici, ili kroz osnivanje socijaldemokratskih partija ili kroz reformu bivših komunistièkih partija. U nekim istoèno Evropskim zemljama, socijaldemokratske stranke su ušle u formiranje nacionalnih vlada.

Socijaldemokratija je poèela kao politièki pokret koji je oèekivao revolucionarnu promjenu u socijalnim odnosima, i svakako je predano radio na njima. Prateæi (neizbježno) kolaps kapitalizma, sredstva proizvodnje æe postati javno dobro koje pripada svima, i u društvu jednakih, svako æe raditi u skladu sa svojim sposobnostima i primiti naknadu u skladu sa potrebama. Ljudi æe se uzdizati kroz obrazovanje, otuðenje koje kapitalizam kreirao izmeðu proizvoda rada æe biti ukinut. Tako æe socijalizam kreirati bolje ljude. Kako bilo, kapitalistièki sistem nije kolabirao, veæ su postepeno, kroz sukcesiju manjih reformi, radnici poboljšali svoju sudbinu (dijelom zbog sindikata). Univerzalno pravo glasa uvedeno je u nekim zemljama prije, a u nekima kasnije. Na poèetku je pokrenut razvoj sistema koji æe kasnije postati “zemlja blagostanja” (iako ne na inicijativu socijaldemokrata u svim sluèajevima). Prve socijaldemokrate su oprezno zauzeli javne ustanove, prvo na lokalnom nivou, zatim na državnom nivou u nekoliko zemalja. Ideološku bazu ovog razvoja omoguæio je revizionizam/reformizam. Ideja revolucije je napuštena, a parlamentarna demokratija je bila prihvaæena kao okvir u sklopu koje politièki ciljevi moraju biti ispunjeni. Socijaldemokrati (ili socijalisti) snažno su istakli kolektivne ugovore koje bi poboljšale položaj radnièke klase. Zdravstvena njega, obrazovanje i penzije su èesto bili organizovani kolektivno, širom zemlje. Država prvobitno viðena kao neprijatelj, sada je postala najznaèajniji kanal kroz koji se mogla dostiæi solidarnost. U to vrijeme, jednakost i egalitarizam ostali su kljuèni cilj.

Meðutim, ono što karakteriše post-versajski period u onim državama koje su prolazile kroy revolucionarne periode – bio je žestoki sukob socijaldemokrata i komunista. Ionako loši odnosi za vrijeme funkcionisanja II internacionale, koji ipak nisu izlazili iz domena teorijskih raspri, nakon rata, u kojem su socijaldemokrati prilièno kompromitovani, se pretvara u žestoki rat krvavih posljedica, a po pitanju granice revolucionarnih promjena (i s tim u vezi izuzetno slièi sukobu Robespjerovih jakobinaca i Ebertovih bijesnih), tj. u kojem momentu zastati sa produbljivanjem promjena. Pobjeda komunista u Rusiji dala je krila njihovim istomišljenicima u Njemaèkoj, dok je ishod crvenog oktobra djelovao zastrašujuæe na sve ostale, pa èak i na socijaldemokrate, koje nisu bile baš spremne uništiti parlamentarni sistem u kojem su veæ toliko godina funkcionisali – i za koji im se pružila prilika da ga oblikuju po mjeri svojih interesa i ideoloških postulata. Istina je da æe i jedni i drugi iz ovog sukoba izaæi dugoroèno oslabljeni.

Izmeðu dva rata, jedan od najveæih problema bilo je prebroditi rastuæu svjetsku ekonomsku krizu koja je poèela krahom Vol Strita 1929. Stagnacija na svjetskom tržištu i posljedièna recesija uticali su na neviðen porast nezaposlenosti širom Evrope. Naravno, ovo je ozbiljno pogodilo ljude koji su potpuno zavisili od zaposlenja kao izvora prihoda. Ekonomski problemi imali su neprijateljski odraz na socijalnu i politièku klimu. Naravno, ovo nije bio jedini razlog za pojavljivanje fašizma u Italiji i Njemaèkoj, ali je bez sumnje odigralo znaèajnu ulogu. U Njemaèkoj, pozicija socijaldemokrata je bila kompromitovana kolapsom Vajmarske republike i nisu bili sposobni da ponude adekvatan politièki otpor Hitlerovim fašistima.

Velika ekonomska kriza I radikalizacija

Velika ekonomska kriza ili Velika depresija nazivi su teškog sloma cijelih nacionalnih ekonomija u svim važnijim industrijskim državama koja je poèela 1929. a oèitovala se, izmeðu ostalog, slomom cijelog niza privrednih subjekata, masivnom nezaposlenošæu i deflacijom. Istovremenost pojavljivanja krize u raznim podruèjima nacionalne ekonomije bila je pospješena naraslom meðusobnom prepletenošæu pojedinih dijelova gospodarstva kao i ekonomija raznih država te povezanošæu financijskih tokova odnosno naraslom pokretljivošæu kapitala, ali i nepostojanjem odreðenih elemenata regulisanja trzista koji se danas podrazumijevaju. Svjetska ekonomska kriza prekinula je tzv. "zlatne dvadesete godine".